Strona Główna · Sport szkolny · Dokumenty szkolne · Plan lekcji · Artykuły · Linki · Download Październik 23 2014 08:35:27
Nawigacja
Strona Główna
Młodzi aktywni
Galeria zdjęciowa
Patron szkół
Sport szkolny
Rekrutacja
Projekt edukacyjny
Egzaminy i sprawdziany
Stołówka szkolna
Sześciolatek w szkole
Dokumenty szkolne
Plan lekcji
Artykuły
Historia miejscowości
Linki
Mały Samorząd Uczniowski
Kadra nauczycielska
Stowarzyszenie Przyjaciół Pisanicy
Download
Filmy
Patrz i zmieniaj
Zajęcia fotograficzne
Pomóżmy

Tutaj znajdziesz pomoc


Telefony zaufania:


Niebieska linia - 0801120002

Młodzieżowy telefon zaufania - 116111



Poczta elektroniczna:

Psycholog z PPP w Ełku

Kalendarz
Październik 2014
Nd Pn Wt Śr Cz Pt Sb
      1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31  
Wady postawy i gimnastyka korekcyjna w szkole
Wady postawy. Gimnastyka korekcyjna w szkole.

Plan referatu
1.       Co to jest gimnastyka korekcyjno-kompensacyjna?
2.       Cele i zadania gimnastyki korekcyjno-kompensacyjnej
3.       Budowa i funkcje kręgosłupa
4.       Mięśnie – ich rola w zapobieganiu wadom postawy
5.       Charakterystyka wybranych wad kręgosłupa
6.       Skolioza – wada występująca najczęściej w naszej szkole

Ad.1 Gimnastyka korekcyjno-kompensacyjna jest to gimnastyka, która wyrównuje (kompensacja) i poprawia (koryguje) istniejące zaburzenia, bądź też skłonności do zaburzeń w statyce ciała.

Ad.2 Cele gimnastyki korekcyjnej
- skorygowanie istniejących zaburzeń statyki ciała i doprowadzenie jej, o ile jest to możliwe do stanu
  prawidłowego
- niedopuszczanie do powstawania wad postawy, gdy zaistnieją warunki sprzyjające ich powstaniu
- doprowadzanie sprawności fizycznej dziecka do stanu uznanego za prawidłowy
- wyrównywanie zaburzeń w rozwoju motorycznym
Zadania gimnastyki korekcyjnej
- wyrabianie u dziecka nawyku prawidłowej postawy ciała we wszystkich sytuacjach i czynnościach dnia codziennego
- wytwarzanie silnej i wytrzymałej stabilizacji mięśniowo – wiązadłowej kręgosłupa po uprzednim usunięciu dystonii mięśniowej
- wdrażanie do rekreacji ruchowej uwzględniającej elementy profilaktyki i korekcji zaburzeń zagrażających lub istniejących u dziecka
- opanowanie przez dziecko i jego środowisko opiekuńcze wiedzy i umiejętności dotyczących spraw jego zdrowia związanych z wadą
W realizacji ćwiczeń korekcyjnych zwraca się uwagę na:
1.       Usuwanie dystonii mięśniowej (rozluźnianie zespołów mięśni nadmiernie napiętych i przykurczonych). Rozluźnianie może być czynne (samodzielne) lub bierne (przy pomocy).
2.       Wzmacnianie mięśni rozciągniętych i osłabionych. Wzmacnianie może być statyczne (np. podnieść i wytrzymać) lub dynamiczne (ilość powtórzeń)

Ad. 3 Budowa kręgosłupa i jego rola w organizmie

Kręgosłup zbudowany jest z 33-34 kręgów.
- 7 – szyjnych
- 12 – piersiowych
- 5 lędźwiowych
- 5 krzyżowych (kręgi krzyżowe zrastają się tworząc kość krzyżową)
- 4-5 guzicznych (zrastając się tworzą kość guziczną)
Kręgosłup zbudowany jest z kręgów, przedzielonych krążkami międzykręgowymi (dyskami), które pełnią rolę amortyzatorów.
Kręgosłup połączony jest z jednej strony z czaszką (za pomocą dwóch kłykci potylicznych) i jest to połączenie ruchome, natomiast z drugiej strony jest połączony z miednicą i jest to połączenie nieruchome (stawowe)
Rola kręgosłupa:
funkcja podporowa – podpora górnej części ciała, krzywizny fizjologiczne;
funkcja amortyzacyjna – pełnią ją dyski, stanowi ogniwo amortyzacyjne łagodzące wstrząsy występujące podczas wszelkich czynności
funkcja ochronna – osłania rdzeń kręgowy, który znajduje się w kanale kręgowym, w którym są ośrodki ruchowe. Rdzeń kręgowy kończy się na wysokości kręgu lędźwiowego L-1.
funkcja kinetyczna – uzależniona od ruchomości krzywizn kręgosłupa.
Dziecko rodzi się z prostym kręgosłupem ( ma tylko zakrzywiony ogonek) dopiero w trakcie życia kształtują się fizjologiczne krzywizny kręgosłupa. Prawidłowo ukształtowany kręgosłup wyglądaw kształcie podwójnej litery S (lordoza szyjna, kyfoza piersiowa, lordoza lędźwiowa i kifoza krzyżowa )
Krzywizny – lordoza szyjna i lędźwiowa są giętkie, o znacznej ruchomości. Krzywizna piersiowa – kifoza jest odcinkiem bardziej usztywnionym  (jest osłonięta klatką piersiową)
Ruchomość odcinka szyjnego jest możliwa dzięki małym wymiarom trzonów kręgosłupa w stosunku do dość dużej wysokości krążków międzykręgowych (dysków). Krzywizna lędźwiowa pod względem kształtu jest ściśle uzależniona od kąta nachylenia miednicy (podstawy kości krzyżowej) oraz kształtu  i ruchomości krzywizny piersiowej. Ruchomość swą zawdzięcza wysokim krążkom międzykręgowym. Kręgosłup ludzki osadzony w miednicy i połączony dodatkowo silnymi wiązadłami i układem mięśni   (z punktu widzenia mechaniki) można porównać do masztu w żaglówce umocnionego od przodui tyłu olinowaniem.
Postawa ciała (wg C. Malczyka i A. Smolika) to taki układ ciała, jaki przybiera człowiek stojąc swobodnie, bez przymusu i w pozycji pionowej.
Utrzymanie prawidłowej postawy zależy od:
- typu budowy
- wieku dziecka
- ogólnego stanu zdrowiua
- warunków żywienia
- stanu psychicznego
-  stopnia zmęczenia
Na prawidłową sylwetkę człowieka wpływa właściwa budowa i ukształtowanie krzywizn kręgosłupa, odpowiednia siła, napięcie mięśni i praca mięśni, które stabilizują kręgosłup stwarzając możliwość utrzymania prawidłowej postawy – sylwetki.
Prawidłowa postawa charakteryzuje się:
- głowa ustawiona prosto
- barki na jednym poziomie
- łopatki ściągnięte
- symetryczne ustawienie miednicy (kolce biodrowe na jednym poziomie)
- brzuch wciągnięty
- mięśnie pośladkowe napięte
- kończyny dolne ustawione równolegle
- prawidłowe ustawienie i obciążenie stóp

Ad 4. Mięśnie odgrywające zasadniczą rolę dla statyki i dynamiki kręgosłupa.
Rola mięśni sprowadza się do wykonywania pracy poprzez zbliżanie ich przyczepów. Największą wydajność osiąga mięsień, który od swojego pełnego rozluźnienia przechodzi do pełnego skurczu. Zwykle prosty ruch wykonuje nie jeden, ale kilka mięsni. Nazywamy je mięśniami współdziałającymi, a mięsnie wykonujące ruch przeciwny noszą nazwę antagonistów. Obie grupy mięśniowe działają jednocześnie a ich wzajemną zależność kontroluje układ nerwowy.
Za utrzymanie postawy w pozycji stojącej odpowiedzialne są następujące mięśnie;
- z przodu: mięśnie szyi, mięśnie klatki piersiowej, mięśnie brzucha, mięśnie czworogłowe uda
- z tyłu: prostownik grzbietu, mięśnie pośladkowe, mięśnie kulszowo-goleniowe
W  tym układzie szczególną rolę spełnia miednica. Z tyłu przez kość krzyżową miednica połączona jest z kręgosłupem (nie jest to połączenie sztywne, lecz stawowe – staw krzyżowo-biodrowy, z tym, że ruchomość tego stawu jest niewielka). Miednica podparta jest głowami kości udowych (staw biodrowy). Miednica pochylając się w przód lub tył na główkach kości udowych zwiększa lub zmniejsza swoje fizjologiczne przodopochylenie, co pociąga za sobą odpowiednie zmianyw krzywiźnie lędźwiowej kręgosłupa. W warunkach prawidłowych, przodopochylenie miednicy (prawidłowo 20-30 stopni) ku przodowi waha się w zależności od wieku, płci, typu budowy itp. Zarówno zwiększone jak i zmniejszone przodopochylenie miednicy może być następstwem patologicznych zmian kręgosłupa.
Wady
Wspólną cechą wad postawy jest pogłębienie lub zmniejszenie poszczególnych fizjologicznych krzywizn kręgosłupa, ze zmniejszonym lub zwiększony przodopochyleniem miednicy. Przyczyny powstawania błędów i wad postawy ciała możemy podzielić na dwie grupy:
1. Biologiczne (wrodzone)
- niewydolność układu wiązadłowo – torebkowego, czyli wiotkość stabilizatorów ruchu
- krzywica
- różnorodne schorzenia mięśni (niedowłady, porażenia po chorobach reumatycznych, zakaźnych,       urazach, złamaniach)
- wylewy pourazowe, poporodowe, porażenia, niedowłady
- zaburzenia chrząstek wzrostowych
- jednostronne osłabienie słuchu
- krótkowzroczność
- otyłość
- zaburzenia równowagi mięśniowej – szczególnie w okresach tzw. szybkiego wzrostu
2.Społeczne (nabyte)
- siedzący tryb życia, nie wietrzone pomieszczenie pracy dziecka
- ciężka praca fizyczna - szczególnie we wczesnych latach życia
- złe warunki w szkole
- jednostajność pozycji, na które organizm nie jest uodporniony
- jednostajna praca mięśniowa (np.  gra na skrzypcach)
- stany psychiczne i niewłaściwe nawyki dnia codziennego, złe oświetlenie
Skutki wad postawy – zmniejszenie sprawności narządu ruchu, zmniejszenie sprawności układu krążenia i oddychania oraz zmiany zwyrodnieniowe.

Ad 5. Charakterystyka wad
Plecy okrągłe – kręgosłup w całym swym przebiegu tworzy nadmierne wygięcie ku tyłowi (hyperkyfoza). Na skutek powiększenia się kifozy odcinka piersiowego sylwetka odznacza się ogólnym pochyleniem ciała ku przodowi, głowa wysunięta znacznie ku przodowi. Ważnym czynnikiem kifozy piersiowej są odstające łopatki i zapadnięta klatka piersiowa.
Plecy wklęsłe – kręgosłup na całej długości jest silnie uwypuklony (hyperlordoza), miednica ustawiona niemal poziomo. Silnie uwypuklony ku przodowi kręgosłup lędźwiowy wykazuje dość znaczne zmiany.
Plecy wklęsło-okrągłe – zarówno kifoza piersiowa, jak i lordoza lędźwiowa są nadmiernie zaakcentowane. Głowa i barki wysunięte do przodu. Kręgosłup w odcinku piersiowym wykazuje zwiększanie się wygięcia ku tyłowi, skutkiem czego klatka piersiowa ulega zapadnięciu. W odcinku lędźwiowym kręgosłup wygina się przesadnie ku przodowi powodując uwypuklenie brzucha.
Plecy płaskie – kifoza i lordoza są spłaszczone, kręgosłup nie spełnia swej resorującej roli. Głowa jest lekko wysunięta do przodu, barki silnie ściągnięte do tyłu, zaś klatka piersiowa wyraźnie uwypuklona

Ad 6. Skolioza – zwana bocznym skrzywieniem kręgosłupa jest wadą postawy, polegającą na wielopłaszczyznowym odchyleniu linii kręgosłupa od stanu prawidłowego. Odchylenie to występuje w trzech płaszczyznach:
- czołowej – kręgosłup wygina się w bok ( w prawo lub w lewo)
- strzałkowej – pogłębia się skrzywienie kyfotyczne lub lordotyczne
- poprzecznej – następuje rotacja (obrót) kręgów co prowadzi do powstania garbu  (tzw. tylny   garb żebrowy)
W  zależności od stopnia zaawansowania zmian, wyróżniamy następujące stadia skoliozy (klasyfikacja wg M. Kutzner-Kozińskiej)
1.Postawa skoliotyczna – jest to wstępne stadium wady. Występuje asymetria barków, łopatek, trójkątów talii, ale nie dochodzi jeszcze do skrzywienia bocznego kręgosłupa. Napięciem mięśni można uzyskać pełną korekcję postawy.
2.Skolioza I stopnia – jest to skrzywienie boczne, którego kąt dochodzi do 30 stopni (wg Cooba), bez zniekształceń kostnych. Możliwa jest korekcja znaczna, przy codziennych ćwiczeniach prawie całkowita.
3.Skolioza II stopnia – skrzywienie, którego kąt wynosi 31 – 60 stopni. Występują zmiany strukturalne w kręgach i krążkach międzykręgowych. Kręgosłup ulega zrotowaniu (garb żebrowy tylny, lub wał lędźwiowy przy skrzywieniach w odcinku lędźwiowym. Korekcja daje niewielkie efekty. Prowadzić ją może tylko lekarz rehabilitacji, najczęściej w szpitalach, sanatoriach itp., ponieważ ćwiczenia nie są w tym wypadku prowadzone symetrycznie.
4.Skoliza III stopnia – skrzywienie o kącie przekraczającym 60 stopni z daleko posuniętymi zmianami strukturalnymi, sklinowaceniami  i torsją kręgów, deformacjami żeber i miednicy. Takiej skoliozy się nie kryguje.
Pod względem przyczyn powstawania, skoliozy dzielą się (klasyfikacja Cooba):
1. Skoliozy funkcjonalne ( wady postawy, asymetrie kończyn, skrzywienia reflektoryczne, bólowe itp.)
2. Skoliozy strukturalne:
- kostno pochodne
- nerwopochodne
- mięśniopochodne
- idiopatyczne (nieznanego pochodzenia) – występujące najczęściej i stanowiące 80 – 90 % wszystkich skolioz
Wg teorii prof.dr.hab.med. Tomasza Karskiego skoliozy idiopatyczne rozwijają się wskutek zaburzeń biomechanicznych i biostatycznych rejonu bioder, miednicy i kręgosłupa w okresie wzrostu dziecka. Deformacja kręgosłupa związana je4st z przykurczem obdukcyjnym prawego biodra ujawniającym  się jedynie w wyproście stawu. Przykurcz ten zaburza biostatykę dziecka i prowadzi do wtórnych zmian ustawienia i wzrostu w obrębie: miednicy, kości krzyżowej, kręgosłupa lędźwiowegoi piersiowego (teoria powstawania skolioz idiopatycznych, przedstawiona przez prof. Karskiego w 1999 roku w szpitalu rehabilitacyjnym w Ameryce k/Olsztynka)
Nieznana przyczyna powstawania skolioz zmusza do leczenia objawowego. Ogranicza się ono do przeciwdziałania widocznym skutkom choroby. Gimnastyka korekcyjna zajmuje się tylko korygowaniem postawy skoliotycznej i skoliozy I stopnia. Bardziej zaawansowane przypadki wymagają postępowania rehabilitacyjnego.

Korygowanie bocznych skrzywień kręgosłupa obejmuje:
1.       Uświadomienie dziecku i rodzicom istnienia wady i związanych z tym zagrożeń

2.       Zapewnienie optymalnych warunków toru środowiskowego
- nie przeciążanie dziecka nauką i pracą
- zapewnienie odpowiednich warunków pracy (biurko, krzesło, ławka szkolna, oświetlenie)
- zapewnienie możliwości zabawy i gier ruchowych na świeżym powietrzu
- zapewnienie odpowiedniej ilości i warunków snu
- prawidłowe odżywianie
- ćwiczenia korekcyjne w domu
3.       Umożliwienie korekcji przez likwidację przykurczów mięśniowych
Postępowanie korekcyjne
W bocznych skrzywieniach kręgosłupa dochodzi do asymetrii napięć mięśni przykręgosłupowych strony prawej i lewej. Mięśnie jednej strony ulegają osłabieniu, pozwalając kręgosłupowi  na skrzywienie, natomiast mięśnie strony przeciwnej mają tendencję do przykurczu, powodując utrwalanie skrzywienia. Prowadząc gimnastykę korekcyjną można stosować tylko ćwiczenia symetryczne.
W zajęciach gimnastyki korekcyjnej zapobieganie przykurczom i ewentualne rozciąganie ich osiąga się poprzez ćwiczenia elongacyjne, czyli wydłużanie kręgosłupa. Stosując elongację uzyskuje się skorygowanie skrzywienia niezależnie od jego lokalizacji i kierunku. Elongacja może być bierna (np. zwis na drabince) jak i czynna (np. wyciąganie się, rośnięcie czy ukłon japoński). W gimnastyce korekcyjnej dominuje elongacja czynna. Bierna rozciąga mięśnie przykurczone, ale i osłabione, zmniejszając tym stabilizację kręgosłupa, dlatego nie może być nadużywana. W gimnastyce korekcyjnej ćwiczenia wykonywane są głównie w pozycjach niskich, odciążających kręgosłup o dużej płaszczyźnie podparcia.
Wzmacnianie mięśni odpowiedzialnych za utrzymanie prawidłowej postawy odbywa się w pozycji skorygowanej – w elongacji kręgosłupa. Wzmacnianie mięśni odpowiedzialnych za utrzymanie prawidłowej postawy odbywa się podczas ćwiczeń statycznych i dynamicznych. Statyczne utrzymanie ciała w określonej pozycji, w określonym czasie (długość wytrzymań). Dynamicznie liczy się ilość powtórzeń ćwiczenia. (wykonywane są naprzemiennie statyczne z dynamicznymi). Wzmacniane są mięśnie prostownika grzbietu krótkie mięśnie przykręgosłupowe, mięśnie ściągające łopatki, mięśnie brzucha i mięśnie pośladkowe. Wzmacnianie mięśni osłabionych odbywa się w postawie skorygowanej, to znaczy w pozycji zbliżenia ich przyczepów.  Krótkie mięśnie przykręgosłupowe są wzmacniane przez ćwiczenia antygrawitacyjne. Są to ćwiczenia obciążające osiowo kręgosłup. Aktywizują one krótkie mięśnie międzykręgowe, stanowiące jakby czynne wiązadła kręgosłupa. Ćwiczenia te są stosowane po ćwiczeniach elongacyjnych, najczęściej pod koniec  zajęć. Wszystkie ćwiczenia przeplatane są ćwiczeniami oddechowymi, wykonywanymi w różnych pozycjach, ze zwróceniem uwagi na oddychanie przeponowe.
Dziecko ze skoliozą powinno być pod stałą opieką lekarza ortopedy lub rehabilitacji medycznej.

Bibliografia:
1. Czauderna-Miedziejko J., Gimnastyko korekcyjno-kompensacyjna, Olsztyn 1990
2. Kołodziej j., Kołodziej K., MamolaI., Gimnastyka korekcyjno- kompensacyjna w szkole, Rzeszów 1994
3. Kutzner-Kozińska M., Korekcja wad postawy, Warszawa 1986
4.  Kutzner-Kozińska M., Dbaj o prawidłową postawę ciała, Warszawa 1986
5. Malczyk C., Smolik A., Gimnastyka wyrównawcza w szkole, Warszawa 1983
6. Owczarek S., Atlas ćwiczeń korekcyjnych, Warszawa 1998
7. Sawczyn S., Drobnik A., Karniewicz J., Kochanowicz K., Szewc W., Gimnastyka korekcyjna w szkole, Bydgoszcz 1998

 Opracowała p. Alina Matczuk

Logowanie
Nazwa Użytkownika

Hasło



Zapomniane hasło?
Wyślemy nowe, kliknij TUTAJ.
Linkownia
Platforma

Biuletyn

Projekt

Młodzi





kontrola